Trong dòng chảy của nền văn học Việt Nam thời kỳ chống Mỹ, truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” (1971) của Lê Minh Khuê đã ghi dấu ấn sâu đậm bởi bức tranh chân thực và lãng mạn về những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến lửa Trường Sơn. Tuy nhiên, sức sống vượt thời gian của tác phẩm không chỉ đến từ đề tài hay cốt truyện, mà còn được quyết định bởi nhiều yếu tố nghệ thuật khác đầy tài hoa của nhà văn, đặc biệt là nghệ thuật tổ chức điểm nhìn. Dưới góc độ thi pháp học, điểm nhìn trong tác phẩm giống như lăng kính nghệ thuật được nhà văn thiết lập có chủ đích để thể hiện những dụng ý nghệ thuật riêng. Từ đó Lê Minh Khuê đã kiến tạo nên một thế giới nghệ thuật sinh động, hấp dẫn. Khảo sát hệ thống điểm nhìn này chính là chiếc chìa khóa quan trọng nhất để ta mở ra những ý nghĩa ẩn sâu và thấu cảm trọn vẹn vẻ đẹp của văn bản.
Trong tác phẩm văn học, điểm nhìn tác giả và điểm nhìn nhân vật có thể tách rời, nhưng trong cấu trúc tự sự của “Những ngôi sao xa xôi”, hai điểm nhìn này đã có sự giao thoa và hóa thân sâu sắc.Theo lý thuyết Thi pháp học, tác giả thường đứng ở ngôi thứ ba (khách quan) nhưng có khi ở ngôi thứ nhất xưng “tôi” (chủ quan). Mỗi cách xưng hô đều mang một dụng ý nghệ thuật khác nhau của người cầm bút. Ở tác phẩm này, Lê Minh Khuê không chọn góc nhìn toàn tri của người đứng ngoài, mà chọn ngôi thứ nhất xưng “tôi” mang đến cái nhìn tò mò, gợi mở cho độc giả. Dụng ý của nhà văn là muốn rút ngắn tối đa khoảng cách trần thuật giữa người kể, người đọc và hiện thực chiến trường. Vốn từng là một nữ thanh niên xung phong trực tiếp chiến đấu trên tuyến đường Trường Sơn, điểm nhìn chủ quan của Lê Minh Khuê mang tính chất trải nghiệm của người trong cuộc. Tác giả mượn danh xưng “tôi” để truyền tải cái nhìn trân trọng, thấu cảm sâu sắc đối với những hy sinh thầm lặng của thế hệ trẻ, biến câu chuyện thành một lời tự bạch chân thự. Ở tác phẩm này, để phá vỡ lối trần thuật toàn tri truyền thống và tránh sự đơn điệu, Lê Minh Khuê đã chủ động trao quyền kể chuyện (trao điểm nhìn) lại cho nhân vật trung tâm là Phương Định. Sự trao gửi này là một dụng ý nghệ thuật vô cùng đắc địa, bởi lẽ cách nhìn đời của nhân vật luôn phụ thuộc chặt chẽ vào giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp và hoàn cảnh sống. Sự chi phối ấy bộc lộ rõ nét qua hai lăng kính đan xen trong cùng một chủ thể. Trước hết, dưới sự chi phối của giới tính nữ và độ tuổi thanh xuân, điểm nhìn của Phương Định mang đậm chất mộng mơ, trong trẻo và đầy kiêu hãnh của một thiếu nữ Hà thành khi tự nhận thức về mình: “Tôi là con gái Hà Nội. Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá. Hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn”. Thế nhưng, điểm nhìn ấy lại lập tức biến chuyển trở nên sắc lạnh, dứt khoát khi bị đặt vào hoàn cảnh sống khốc liệt của nghề trinh sát mặt đường. Khi trực tiếp đối diện với tử thần, cái nhìn của cô xua tan đi sự yểu điệu thường ngày, chỉ còn lại bản lĩnh can trường, lòng tự trọng và sự tập trung cao độ của một người lính nơi tuyến đầu: “Tôi đến gần quả bom. Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ theo dõi mình, tôi không sợ nữa. Tôi sẽ không đi khom”. Như vậy, sự giao thoa giữa điểm nhìn chủ quan mang tính trải nghiệm của tác giả và điểm nhìn của nhân vật đã mang lại hiệu quả nghệ thuật to lớn. Nó không chỉ giúp miêu tả, biểu hiện thế giới tâm hồn, những cảm xúc suy nghĩ của nhân vật sâu sắc hơn mà còn thể hiện rõ hiện thực chiến tranh khốc liệt. Từ đó khắc họa hình tượng nữ thanh niên xung phong sống động vừa gan dạ, quả cảm mà cũng đầy những khoảnh khắc lạc quan, lãng mạn và đáng yêu.
Tiếp nối sự thành công trong việc xây dựng điểm nhìn tác giả – nhân vật, Lê Minh Khuê còn chứng tỏ bút lực tài hoa qua nghệ thuật tổ chức điểm nhìn không gian. Về mặt lý thuyết thi pháp, điểm nhìn không gian được hiểu là vị trí nhìn, phương hướng nhìn, khoảng cách nhìn, trường nhìn và cách nhìn (như từ trên xuống dưới, thấp đến xa, xa đến gần, hay từ các khía cạnh đối lập,…). Điểm nhìn này được dành cho cả tác giả lẫn nhân vật, gọi chung là chủ thể nhìn. Trong “Những ngôi sao xa xôi”, ta có thể thấy điểm nhìn không gian không tĩnh tại mà liên tục thay đổi chủ yếu giữa hai không gian chiến trường và bên trong hang đá, tạo ra sự đối lập gay gắt. Đầu tiên, từ vị trí của người trực tiếp bám trụ trên cao điểm, điểm nhìn của Phương Định hướng ra không gian bên ngoài – nơi chiến trường rực lửa. Trường nhìn lúc này thâu tóm trọn vẹn sự tàn phá khốc liệt của đạn bom qua cự ly gần: “Đường bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng lẫn lộn”, “Hai bên đường không có lá xanh. Chỉ có những thân cây bị tước khô cháy”. Thế nhưng, ngay sau đó, điểm nhìn ấy được thu hẹp lại khi dịch chuyển vào không gian nhỏ hẹp bên trong hang đá. Hướng nhìn từ ngoài vào trong đã đột ngột mở ra một thế giới hoàn toàn đối lập: “Cái mát lạnh làm toàn thân rung lên đột ngột”, nơi hiện hữu sự bình yên với chiếc gối “nhỏ nhắn, màu trắng” của Nho hay quyển sổ chép bài hát của chị Thao. Một bên là không gian rộng lớn của chiến trường, nơi tiềm tàng những hiểm nguy có thể ập đến bất cứ lúc nào, mạng sống bị treo ngàn cân trên sợi tóc, một bên là không gian nhỏ hẹp nhưng đầy mát mẻ, yên bình là nơi trú ngụ của các nữ thanh niên xung phong. Từ đó nổi bật lên sức sống mãnh liệt, tinh thần chiến đấu quật cường, gắn bó của các cô gái thanh niên xung phong. Không dừng lại ở đó, điểm nhìn không gian còn vượt qua mọi ranh giới địa lý để hướng ra thật xa, tìm về không gian hậu phương Hà Nội qua sự hồi tưởng với “căn phòng bé”, “những mái nhà nhấp nhô”. Đây chính là hậu phương và là động lực to lớn của các cô gái trẻ. Việc tổ chức các lớp không gian đan xen, dịch chuyển linh hoạt như vậy đã mang lại hiệu quả thẩm mỹ vô cùng sâu sắc. Bằng cách đặt không gian êm đềm ngay cạnh không gian khốc liệt. Nhà văn không chỉ tô đậm hiện thực chiến tranh tàn khốc mà còn làm nổi bật sức sống mãnh liệt của con người. Bom đạn có thể có sức tàn phá, hủy hại to lớn nhưng không thể dập tắt được không gian tâm hồn mộng mơ – nơi hình bóng quê hương luôn hiện diện như một điểm tựa tinh thần vững chắc, nâng đỡ những cô gái thanh niên xung phong vượt qua gian khổ.
Cùng với không gian, điểm nhìn thời gian cũng là một yếu tố nghệ thuật quan trọng góp phần làm nên sức hấp dẫn của tác phẩm. Điểm nhìn thời gian bao gồm thời gian được trần thuật và thời gian trần thuật. Điểm nhìn này bộc lộ qua việc khảo sát cách nhà văn chọn nhìn kỹ hay nhìn lướt, cũng như thái độ “phân biệt đối xử” với các loại thời gian khác nhau (ví dụ như các nhà văn cách mạng thường rất coi trọng thời gian tương lai, hướng về chiến thắng, hòa bình hơn là cái nhìn về quá khứ). Ứng chiếu vào “Những ngôi sao xa xôi”, ta thấy Lê Minh Khuê đã có một chiến lược tổ chức điểm nhìn thời gian vô cùng tinh tế. Đối với chiều thời gian sự kiện ở hiện tại-tức là điểm nhìn được trần thuật, tác giả chọn cách “nhìn kỹ”, miêu tả chi tiết đến từng khoảnh khắc căng thẳng trên cao điểm: “Bây giờ là buổi trưa. Im ắng lạ. Tôi ngồi dựa vào thành đá và khe khẽ hát…”. Dưới lăng kính này, nhịp điệu thời gian hiện tại như giãn ra, đông đặc và ngột ngạt trong sự im lặng, chờ đợi những trận bom. Ngay sau đó là sự cài cắm đầy chủ ý của nhà văn khi liên tục đan xen điểm nhìn hướng về quá khứ và tương lai-tức là thời gian trần thuật hay còn được gọi là thời gian của hành vi kể chuyện. Ngay giữa chảo lửa Trường Sơn, điểm nhìn thời gian liên tục được kéo lùi về không gian quá khứ êm đềm với những kỷ niệm tuổi nữ sinh trong trẻo tại Hà Nội. Đặc biệt hơn, điểm nhìn ấy còn phóng chiếu mãnh liệt về thời gian tương lai: “Sau chiến tranh. Khi con đường chúng tôi bảo vệ đây sẽ rải nhựa bằng lì… Điện sẽ dăng dây vào rừng sâu và những nhà máy gỗ sẽ đêm ngày không ngủ”. Việc tổ chức điểm nhìn thời gian đồng hiện, đan xen giữa hiện tại, quá khứ và tương lai đã mang lại hiệu quả nghệ thuật vô cùng to lớn. Nó không chỉ tạo ra những khoảng lặng trữ tình quý giá, giúp làm dịu đi sự khốc liệt, căng thẳng của chiến trường, mà việc đặc biệt coi trọng thời gian tương lai thể hiện sâu sắc cảm hứng lãng mạn cách mạng, hướng về chiến thắng, những điều tốt đẹp. Qua đó, nhà văn khẳng định một chân lý sáng ngời: bom đạn kẻ thù dù có thể tàn phá hiện tại, nhưng vĩnh viễn không thể dập tắt được niềm tin chiến thắng và khát vọng về ngày hòa bình, độc lập của người dân Việt Nam nói chung và thế hệ trẻ xung phong nói riêng.
Tiếp tục hành trình giải mã văn bản, ta không thể bỏ qua một điểm nhìn vô cùng tinh tế: điểm nhìn tâm lý – tư tưởng. Theo giới thuyết của thi pháp học, điểm nhìn tâm lý có thể được đặt từ bên trong hay bên ngoài, mang tính chủ quan hay khách quan. Nếu thông thường, văn xuôi chuộng điểm nhìn bên ngoài, thì ở “Những ngôi sao xa xôi”, Lê Minh Khuê lại trao cho Phương Định một điểm nhìn tâm lý hoàn toàn từ “bên trong”. Việc nhân vật được miêu tả bằng cái nhìn từ bên trong thường mang lại một cái nhìn tốt đẹp, sâu sắc về bản chất con người. Khảo sát văn bản, ta thấy điểm nhìn tâm lý của Phương Định thay đổi liên tục theo từng hoàn cảnh, không gian. Khi trực tiếp đối diện với quả bom chưa nổ, điểm nhìn ấy bộc lộ trạng thái tâm lý căng thẳng, sợ hãi mang tính bản năng: “Thần kinh thì căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp xung quanh có nhiều quả bom chưa nổ”. Ở khoảnh khắc này, ta thấy được sự lo âu, căng thẳng thực tại hiện lên đầy ngột ngạt, bí bách. Thế nhưng, sự sợ hãi ấy nhanh chóng bị đẩy lùi. Điểm nhìn tâm lý lập tức thay đổi, chuyển hóa thành lòng tự trọng và sự can trường khi nhân vật ý thức được có ánh nhìn của đồng đội: “Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ theo dõi mình, tôi không sợ nữa. Tôi sẽ không đi khom”. Ngoài ra, sự phụ thuộc của điểm nhìn vào tâm trạng còn được bộc lộ độc đáo ở cuối truyện khi cơn mưa đá bất ngờ trút xuống. Từ tâm lý của một người lính vừa trải qua trận phá bom căng thẳng, chứng kiến đồng đội bị thương, tâm trạng Phương Định bỗng chốc vỡ òa, hiện lên một cô thiếu nữ hồn nhiên: “Mưa đá! Cha mẹ ơi! Mưa đá!”. Từ đó đã giúp cô tạm xóa mờ đi không gian chiến trường khốc liệt, mở đường cho dòng thác kỷ niệm tuổi thơ trong trẻo ùa về. Song hành cùng diễn biến tâm lý phức tạp ấy là điểm nhìn tư tưởng. Điểm nhìn tư tưởng là lăng kính để đánh giá các sự việc, hiện tượng thông qua lời của tác giả hoặc nhân vật, thì ở văn bản này, tư tưởng cốt lõi đã được phát ngôn trực tiếp qua quan điểm, cách suy nghĩ của nhân vật Phương Định. Dù lý thuyết chỉ ra điểm nhìn trong tác phẩm không nhất thiết phải giống ngoài đời, nhưng lăng kính tư tưởng của cô gái thanh niên xung phong này lại phản chiếu chân thực và rực rỡ nhất lý tưởng của cả một thế hệ chống Mỹ và có lẽ với cả Lê Minh Khuê hay số đông độc giả lúc đấy đều có cùng quan điểm như thế. Cô đánh giá, định vị và tôn thờ cái đẹp gắn liền với lý tưởng cách mạng: “Thực tình trong suy nghĩ của tôi, những người đẹp nhất, thông minh, can đảm và cao thượng nhất là những người mặc quân phục, có ngôi sao trên mũ”. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa điểm nhìn tâm lý và tư tưởng đã mang lại hiệu quả thẩm mỹ vượt trội. Nó giúp nhà văn khắc họa thành công một hình tượng nhân vật vô cùng chân thực, sống động, mang trong mình cả những yếu tố đời thường lẫn bản lĩnh phi thường, hoàn toàn thoát khỏi lối miêu tả “thần thánh hóa” hay công thức hóa. Qua đó, tình yêu quê hương và lý tưởng cống hiến hiện lên không phải là những khẩu hiệu sáo rỗng, mà được cất lên từ chính những rung động tự nhiên, mãnh liệt và sâu sắc nhất nơi trái tim của tuổi trẻ.
Bên cạnh nghệ thuật miêu tả tâm lý bậc thầy, sức hấp dẫn của “Những ngôi sao xa xôi” còn được kiến tạo bởi hệ thống điểm nhìn tu từ vô cùng độc đáo. Về mặt lý thuyết, điểm nhìn tu từ luôn gắn liền với cái nhìn độc đáo, mang đậm dấu ấn cá nhân của tác giả đối với đối tượng được miêu tả. Nó không chỉ là cách người viết sử dụng ngôn từ điêu luyện mà còn thể hiện qua những biện pháp tu từ lạ hóa, những liên tưởng bất ngờ hay cách xưng hô đầy cá tính nhằm tạo ra một giọng điệu riêng biệt cho văn bản. Khảo sát tác phẩm của Lê Minh Khuê, ta thấy điểm nhìn tu từ bộc lộ rõ nét nhất qua hai phương diện: ngôn ngữ trần thuật và hệ thống hình ảnh so sánh, nhân hóa. Trước hết, điểm nhìn tu từ thể hiện qua lăng kính nhân hóa đầy sắc lạnh và gai góc khi miêu tả sự hủy diệt của đạn bom. Dưới góc nhìn của cô trinh sát mặt đường, quả bom không chỉ là một khối kim loại vô tri vô giác mà hiện lên như một sinh thể mang dã tâm tàn độc: “Quả bom nằm im lìm”, “Thần chết là một tay không thích đùa”. Cùng với đó là cái nhìn độc đáo thông qua các hình ảnh so sánh cực tả sự khốc liệt: những cái hố bom bị cày xới được ví như “há miệng to xám xịt như những cái hàm yêu tinh”. Cách liên tưởng này không chỉ trực quan hóa sự tàn phá của chiến tranh mà còn cho thấy trí tưởng tượng vô cùng phong phú, có phần táo bạo của những cô gái trẻ. Bên cạnh đó, điểm nhìn tu từ còn được định hình thông qua một giọng điệu trần thuật mang đậm chất khẩu ngữ, thể hiện qua cách xưng hô và sử dụng từ vựng. Đó là một giọng điệu vừa tếu táo, lại vừa trẻ trung, tinh nghịch rất đậm chất lính. Họ không dùng những từ ngữ hoa mỹ hay bi lụy để nói về kẻ thù và công việc của mình, mà dùng những ngôn từ trực diện, dứt khoát. Ngay cả khi nói về sự quan tâm của cấp trên, ngôn ngữ cũng mang đậm nét sinh hoạt đời thường. Việc sử dụng ngôn ngữ đời sống hòa quyện cùng các biện pháp tu từ độc đáo đã tạo ra một hiệu quả nghệ thuật xuất sắc. Nó thiết lập một điểm nhìn tu từ đan xen giữa sự góc cạnh, gân guốc của hiện thực chiến trường và nét tinh nghịch, sinh động của tuổi trẻ. Chính lăng kính ngôn từ đặc biệt này đã giúp Lê Minh Khuê tạo nên một bức tranh chiến tranh đa thanh, thoát khỏi lối hành văn công thức, khô khan thường thấy, mang lại cảm giác sống động và chân thực cho độc giả.
Cuối cùng, mảnh ghép hoàn thiện nên cấu trúc thi pháp xuất sắc của “Những ngôi sao xa xôi” chính là nghệ thuật tổ chức điểm nhìn trần thuật. Về mặt lý thuyết, để tạo ra tính sinh động cho văn bản, tác giả không để điểm nhìn ở một góc độ duy nhất mà thường xuyên đan xen, dịch chuyển nhiều điểm nhìn trần thuật. Hay nói cách khác nó liên quan tới toàn bộ điểm nhìn khác, quan trọng cần phải chủ thể đó là ai sau đó mới xem xét đến sự luân phiên điểm nhìn. Sự dịch chuyển này tạo ra một sự phức tạp, làm cho nhiều điểm nhìn chồng chéo lên nhau gây hiệu quả nghệ thuật nổi bật, tương tự như thủ pháp Nam Cao đã sử dụng trong truyện ngắn “Đôi mắt”, khi các nhân vật (như Độ và Hoàng) liên tục có cách nhìn khác nhau về mỗi người. Trở lại với tác phẩm của Lê Minh Khuê, dù quyền kể chuyện được giao phó cho ngôi thứ nhất là Phương Định, nhưng điểm nhìn trần thuật của cô lại liên tục luân chuyển như một ống kính máy quay linh hoạt. Thay vì chỉ tự soi chiếu nội tâm mình, Phương Định đã dùng điểm nhìn trần thuật của mình để quan sát, miêu tả và đánh giá những người đồng đội, từ đó tạo ra một hệ thống điểm nhìn đan chéo. Qua lăng kính quan sát của Phương Định, hình ảnh Nho hiện lên vô cùng bé bỏng, nữ tính: “trông nó nhẹ, mát mẻ như một que kem trắng”. Khi dịch chuyển điểm nhìn sang chị Thao, Phương Định lại cho người đọc thấy một cái nhìn mang tính đối lập, phức hợp: chị Thao trong công việc thì “cương quyết, táo bạo”, “bình tĩnh đến phát bực”, nhưng trong đời sống lại “áo lót cái nào cũng thêu chỉ màu”, và đặc biệt “những lúc biết rằng cái sắp tới sẽ dữ dội, chị hay xắn tay áo lên, rồi nắn nắn cổ áo”, “thấy máu, thấy vắt là chị nhắm mắt lại, mặt tái mét”. Độc đáo hơn nữa, sự chồng chéo điểm nhìn còn xuất hiện khi Phương Định tự đặt mình vào vị trí của những người khác. Nghĩa là Phương Định vẫn là người kể chuyện, nhưng cô ấy tự mượn, tự cảm nhận và hình dung ra cách nhìn của người khác đang hướng về mình để tự soi chiếu. Điều này được thể hiện rất rõ qua hai tình huống. Đầu tiên là mượn điểm nhìn của các anh bộ đội, lái xe: Phương Định không tự nhiên vỗ ngực xưng mình đẹp, mà cô nhận thức vẻ đẹp của mình thông qua sự phản hồi từ điểm nhìn của người khác: “Không hiểu sao các anh pháo thủ và lái xe lại hay hỏi thăm tôi. Hỏi thăm hoặc viết những thư dài gửi đường dây, làm như ở cách nhau hàng nghìn cây số, mặc dù có thể chào nhau hàng ngày..” Chính nhờ “cái nhìn” ưu ái từ những người lính khác, cô mới có cơ sở khách quan để tự đánh giá: “Tôi là con gái Hà Nội. Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá”. Tiếp theo, mượn điểm nhìn của đồng đội khi phá bom: Trong khoảnh khắc đối mặt với tử thần, Phương Định đã tự đặt mình vào lăng kính quan sát của những người chiến sĩ đang nấp ở đằng xa: “Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình, tôi không sợ nữa. Tôi sẽ không đi khom. Các anh ấy không thích cái kiểu đi lom khom khi có thể cứ đáng hoàng mà bước tới”. Rõ ràng, các chiến sĩ không hề cất tiếng kể chuyện, nhưng sự quan sát của họ đã được Phương Định nội tâm hóa, trở thành một áp lực vô hình nhưng buộc cô phải ngẩng cao đầu và hành động dũng cảm. Việc đan xen và dịch chuyển các điểm nhìn trần thuật này đã mang lại một hiệu quả nghệ thuật vô cùng to lớn. Nhờ cách thức nhân vật này miêu tả nhân vật khác, Phương Định thì miêu tả Nho và Thao, Phương Định tự đánh giá, tự miêu tả mình qua cách đặt cái nhìn vào vị trí của người khác, từ đó chân dung của ba cô gái thanh niên xung phong hiện lên không hề phiến diện, một chiều mà hiện ra vô cùng đa dạng, phong phú. Lăng kính trần thuật ấy không chỉ làm bật lên cá tính độc đáo của từng cá nhân mà còn tô đậm sự thấu hiểu, tình đồng đội gắn bó keo sơn của những người lính chung một chiến hào. Đó chính là nghệ thuật sắc sảo giúp tác phẩm giữ được sự lôi cuốn, cuốn hút người đọc trong từng câu chữ của Lê Minh Khuê.
Có thể nói rằng, truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” là một truyện ngắn xuất sắc không chỉ trong nội dung, tư tưởng mà còn nằm ở các yếu tố nghệ thuật, thi pháp bên trong. Cách nhà văn xây dựng hệ thống điểm nhìn đa dạng đã tạo nên bức tranh chiến tranh hiện thực khốc liệt nhưng cũng thấm đẫm những tình cảm đẹp đẽ và lý tưởng cao cả. Nó khiến ta càng thêm cảm phục trước tài năng của nhà văn Lê Minh Khuê, càng thêm yêu mến, trân trọng những con người đã cống hiến cho độc lập dân tộc. Ta không khỏi tự hào về những năm tháng hào hùng của nước nhà. Từ hình ảnh của Phương Định trong tác phẩm trên, Lê Minh Khuê đã đem đến cho người đọc những bài học vô cùng sâu sắc. Đó là bài học về lòng dũng cảm, về lý tưởng sống đẹp của con người. Và phải chăng chính vì thế mà sau bao thăng trầm của lịch sử, “Những ngôi sao xa xổi” của Lê Minh Khuê vẫn còn mãi trong lòng bạn đọc.
Cao Gia Lộc
